سوره عصر ؛ سوره امیرالمومنین | پایگاه اینترنتی آیت الله جعفر فاضل
دروس استاد

سوره عصر ؛ سوره امیرالمومنین

سوره عصر ؛ سوره امیرالمومنین
0

عناوین این مقاله:

  • فضیلت سوره عصر
  • ارتباط سوره عصر با امیرالمومنین علیه السلام
  • تحمل و صبر در راه ولایت امیرالمومنین
  • اعتراض به نزول بلا با جسارت به خدا یکیست!

ارتباط عمیقی وجود دارد بین سوره عصر با امیرالمومنین . سوره ای که در میان خطبه غدیر به طور کامل آمده و امامان معصوم علیهم السلام تاکید بسیاری بر شیعیان برای قرائت این آیات داشتند. اما راز این سوره چیست؟

وَ فى عَلِىٍّ – وَ اللَّهِ – نَزَلَتْ سُورَهُ الْعَصْر بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمانِ الرَّحیمِ وَ الْعَصْرِ اِنَّ الْاِنْسانَ لَفى خُسْرٍ اِلّا عَلِیّاً الَّذى آمَنَ وَ رَضِىَ بِالْحَقِّ وَ الصَّبْرِ

به خدا سوگند سوره عصر در رابطه با امیرالمؤمنین نازل شده است. به نام خداوند بخشایش گر و مهربان. سوگند به زمان ؛ انسان همواره در زیان است مگر علی علیه السلام که ایمان آورده و به حقیقت و صبر رضایت داده است.

متن خطبه غدیر

فضیلت سوره عصر

در تفسیر قمی که تفسیر شریفی است از امام صادق علیه السلام روایتی در توضیح آیات سوره عصر نقل شده به این مضمون که: قسم به زمان؛ همه انسان ها در زیان هستند.
این اصل است که همه ما در زیان هستیم و خدا هم قسم خورده است مگر کسانی که ایمان بیاورند و عمل صالح انجام دهند و امر به تقوی و امر به صبر داشته باشند.(۱)

این ها اصول خوشبختی انسان است که اگر کم شود نتیجه اش این است که یا درجات بهشت انسان کم می شود و یا به جهنم کشیده می شود.

سیوطی در تفسیر دُرّالمنثور نقل کرده که: اصحاب پیامبر صلَّی الله علیه وآله وقتی که دور هم می نشستند و با هم صحبت می کردند، امکان نداشت که از هم جدا شوند و سوره عصر را نخوانند!(۲)

مطالعه بیشتر
حقیقت دین یعنی شخصی به نام امیرالمومنین

امام صادق صلوات الله علیه فرمودند: اگر کسی را دیدید که افسرده است، به او دستور قرائت سوره والعصر را بدهید.(۳) در روایات داریم که در نمازهای مستحبی خود سوره عصر را بخوانید.(۴)

ارتباط سوره عصر با امیرالمومنین علیه السلام

چرا رسول خدا می فرمایند: اگر کسی مداومت بر خواندن سوره والعصر داشته باشد، عاقبت به خیر می شود؟!(۵)
چرا پیامبر خدا فرمودند: اگر کسی مداومت بر خواندن سوره عصر داشته باشد، روز قیامت نورانی و با بهترین نیکان مشهور می شود؟!(۶)

مومنین و شیعیان نباید” سوره والعصر ” را در قرآن از دست بدهند چرا که رسول خدا صلَّی الله علیه وآله در این فراز از خطبه غدیر خم به ذات حق قسم خورده و فرمودند: به خدا قسم سوره والعصر در رابطه با امیرالمومنین سلام الله علیه نازل شده است.

این همه فضیلت که برای سوره عصر بیان شده و عمل مسلمانان صدر اسلام بر مداومت قرائت این سوره ، چه ارتباطی با امیرالمومنین پیدا می کند؟

همان طور که پیامبر اکرم در خطبه غدیر فرمودند: این سوره در رابطه با امیرالمومنین علیه السلام است. مداومت بر قرائت آن، ما را با ولایت آشنا می کند.

ولایت الاهی ، حقیقت و اصل دین ماست که فقط بر رسول خدا صلَّی الله علیه وآله و اهل بیت صلوات الله علیهم جاری شده است و اگر کسی ولایت را از دست بدهد، اگر شب و روز را هم عبادت نماید، فایده ای ندارد؛ چون دین ندارد!(۷)

این همه توصیه که به خواندن سوره عصر شده، به این معناست که اگر می خواهی به آسمان وصل شوی، راهش چنگ زدن به ریسمان مستحکم خدایی است که آن ولایت امیرالمومنین و اهل بیت است که شما را به آسمان متصل می کند.(۸) همان کسانی که در دعای ندبه می خوانیم:

أَیْنَ السَّبَبُ الْمُتَّصِلُ بَیْنَ الْأَرْضِ وَ السَّمَاءِ(۹)

متن خطبه غدیر

امام صادق علیه السلام در رابطه با سوره عصر فرمودند: وَالَّذینَ آمَنوا یعنی: آمَنوُا بِعَلِیٍّ و عَمِلوُا الصّالِحاتِ یعنی تحت ولایت امیرالمومنین، دستورات دین را عمل کنند. و تَواصَوا بِالحَقّ به این معنا که تمام مردم را به ولایت امیرالمومنین صلوات الله علیه توصیه کنند که ایشان حق است و تَواصَوا بِالصَّبر یعنی مردم را به صبر توصیه کند.(۱۰)

سوره عصر ؛ سوره امیرالمومنین خطبه غدیر

تحمل و صبر در راه ولایت امیرالمومنین

تَواصَوا بِالصَّبر یعنی پای کار بمانیم و در لشکر عمر سعد نباشیم و حتی گاهی اوقات سرکی هم به آن طرف نکشیم!
بعضی افراد در برابر سختی ها و فشار ها صبر نداشتند مثلا در منزلگاه” زباله “عده ای امام حسین علیه السلام را تنها گذاشتند‌ و امام علیه السلام فرمودند: اگر کسی می خواهد برود، برود!(۱۱)

مطالعه بیشتر
آشنایی با مقتل ابی مخنف

حضرت فرمودند: گاهی بلا بر مومن جاری می شود به مانند سیلی که از کوه ها جاری می شود بلکه سرعت بلا به سوی مومن از سرعت سیل بیشتر است!(۱۲)
امیرالمومنین صلوات الله علیه فرمودند: کسی که ولایت ما را پذیرفت، منتظر فقر و بلاها باشد.(۱۳)

اعتراض به نزول بلا با جسارت به خدا یکیست!

در حقیقت همه این بلا ها رحمت است و مومن نباید به خدا اعتراض کند که منجر به جسارت به پروردگار است! ظاهر رخداد ها بلاست ولی وقتی در میابد که همین بلا ، ریشه در محبت الاهی دارد و تحت حکومت خداست، انسان راضی می شود.

شخصی از اصحاب پیامبر اکرم ایشان را به منزل خود دعوت کرد و حضرت هم با چند نفر وارد خانه او شدند. ناگاه دیدند که تخم مرغی از بلندی بر روی آهنی افتاد ولی نشکست! همه تعجب کردند. صاحب خانه با خوشحالی گفت: در خانه ما چیزی نمی شکند و خراب نمی شود و مریضی هم نیست و هیچ بلایی به من و خانواده من نمی رسد!

رسول اکرم صلَّی الله علیه وآله فرمودند: معلوم می شود که خدا تو را رها کرده است که بلایی سر تو نمی آید و حضرت غذای او را نخوردند.(۱۴)

کسانی که ولایت را پذیرا باشند، خداوند ایشان را دوست می دارد. چنان که رسول خدا صلَّی الله علیه وآله فرمودند:

ای خدا دوست بدار کسی که علی را دوست داشته باشد.(۱۵)

گاهی بر مومن بلا ها جاری می شوند تا او از بار گناهان و غفلت ها پاک شود. اگر کسی ثروتش از بین رفت و یا مشکلی برایش پیش آمد، نباید اعتراض کند، بلکه باید در همین شرایط خدا را حمد کند. ما باید آمادگی بلا را داشته باشیم.

مطالعه بیشتر
پیامبر منافقان را می شناختند

پانوشت:

(۱) تفسیرالقمی ج۲ص۴۷۸
(۲) الدر المنثور سیوطی ج۶ ص۳۹۱
(۳) مصباح ص۴۶۱، منهاج ص۴۲۲، درمان با قرآن ص۱۶۲
(۴) ثواب الاعمال ص۱۲۵
(۵) تفسیر مجمع البیان ج۱۰ ص۴۳۴
(۶) ثواب الاعمال ص۱۲۵

(۷) بحارالأنوار ج۲۷ ص۱۹۴، وج۳۹ ص۲۸۰، مناقب آل ابی طالب ج۲ ص۲، بشاره المصطفی ص۱۱۴
(۸) بحارالأنوار ج۲۴ ص۸۳
(۹) بحارالأنوار ج۹۹ ص۸۶ و ۱۰۷
(۱۰) تفسیر علی بن ابراهیم القمی ج۲ص۴۷۸
(۱۱) بحارالأنوار ج۴۴ ص۳۷۴

(۱۲) بحار الانوار ج ۶۴ ص ۲۳۹
(۱۳) بحارالأنوار ج۲۷ ص۱۴۳ ، ج۳۴ ص۳۳۶ و ج ۴۶ ص۳۶۰ و ج ۷۸ ص۱۹۸
(۱۴) الکافی ج۲ص۲۵۶ حدیث۲۰، بحارالأنوار ج۷۸ ص۱۹۷
(۱۵) بحارالأنوار ج۲۱ ص۲۳۹

اگر می‌خواهید از آخرین و محبوب‌ترین مقالات ما در ایمیل خود مطلع شوید، همین الان ایمیل خود را در کادر زیر وارد کنید:

تعداد علاقه مندانی که در خبرنامه ایمیلی ما عضو شده اند :

5

نظرات

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *