درخواست معجزه و سحر .. تشخیص اعجاز از سحر
0

فقط خداوند متعال ، نوع معجزه را مشخص می کند و پیامبر خدا نیز آن را انجام می دهد. در مرحله اول مردم نمی توانند نوع اعجاز را درخواست کنند. بین معجزه و سحر هم تفاوت های اساسی وجود دارد که در این درس توضیح می دهیم که راه تمییز و تشخیص این دو امر چیست؟

معجزه به درخواست مردم نیست

پیامبر خدا برای اثبات مدعای خود با اذن خداوند معجزه می آورد. اما مردم اولاً و بالذّات حق ندارند که نوع اعجاز را تعیین کنند.
انسان تقاضای معجزه از پیغمبران می کند اما فرد و نوع معجزه را نمی تواند از ایشان درخواست کند.

همان طور که عبدالله بن ابی امیه درخواست ایجاد کردن چشمه های آب کرد ولی رسول اکرم صلی الله علیه وآله نپذیرفته و انجام ندادند چون آن دسته از مشرکین اصلاً دنبال دین نبودند بلکه خواستند که با آن چشمه ها به دنیا برسند!

نوع اعجاز به خواست و اراده خدا ست

در صفحه ۶۱ کتاب شریف احتجاج مرحوم طبرسی بیان شده است که پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله فرمودند:
حجج الاهی باید بیّنه و دلیل روشن بیاورند اما نه بر حسب درخواست مردم چرا که:

  1. بعضی از این موارد، محال ذاتی یا وقوعی است چرا که خداوند عزوجل یک سلسله خلقتی را قرار داده است که اگر بخواهد آن معجزه صورت گیرد، سلسله خلقت بهم می ریزد و هم چنین اگر درخواست متناقض دیگری هم اضافه شود، محال صورت می گیرد.
    مثل این که گفته اند: دو خانم که خواهر بودند و شوهر یکی کوزه گر بود و شوهر یکی کشاورز بود که یکی از زن ها برای نفع شوهر خود درخواست باران و یکی برای نفع شوهر خود درخواست عدم بارش باران را داشت و استجابت چنین درخواستی محال است. درخواست معجزه و اعجاز هم این گونه است.
  2. بندگان نسبت به آن چیزی که صلاح و یا مفسده ایشان است، جاهل هستند و گاهی درخواستشان به ضررشان تمام می شود. مثلا نظام خلقت به هم می ریزد یا ضرر به این گونه است که نمی توانند شکر آن را به جا بیاورند یا این که با معجزه ای که درخواست کرده اند، نبوت پیامبر اثبات می شود، ولی خدا می داند که آن مردم قبول نمی کنند و سریعا عذاب الاهی گریبان گیر آنان می شود.

مثلا جریان آن چشمه هایی که عبدالله بن ابی امیه درخواست معجزه نمودند، این گونه بود که اگر پیامبر خدا صلی الله علیه وآله آن را انجام می دادند و آن ها نمی پذیرفتند و سحر می پنداشتند، عذاب همه آن دیار را در بر می گرفت و تصریح خود حضرت رسول اکرم این است که:

اگر ما معجزه درخواستی شما را بیاوریم و آن را قبول نکنید، عذاب شما را فرا می گیرد.

رسول اکرم صلی الله علیه و آله

در ادامه احتجاج رسول اکرم با مشرکین بیان شده است که آیا دیده ای که طبیبی بر اساس درخواست مریض خود نسخه بنویسد؟!
بلکه هر طبیبی بر اساس مصلحت آن مریض نسخه می نویسد ولو این که مریض از خوردن آن دارو خوشش نیاید و باید بدانید که همه شما مریض هستید و خدا طبیب شماست و اگر دوای او را بخورید شفا پیدا می کنید و اگر تمرّد کنید مریض می مانید.

نیاز به درخواست معجزه نیست

شاید بتوان گفت درخواست معجزه از پیامبر اصلاً لازم نباشد زیرا طبیعتاً پیغمبران برای اثبات رسالت خویش، معجزه می آورند و نیاز به خواستن اعجاز نیست. خود رسول الله بدون هیچ درخواستی این کار را انجام می دهد.

پس تا این جا مشخص شد که درخواست نوع معجزه از رسول خدا کاری عقلانی و بر اساس مصلحت نیست.

معجزه و سحر  .. اعجاز پیامبر اکرم

تشخیص معجزه از سحر

اگر پیامبر یک کاری عجیب و شگفت انجام دهد و رسالت و نبوت وی اثبات شود، کار تمام است و نیاز به معجزه دوم و سوم نیست. اما اگر فرض کنید که کسی تشخیص ندهد که این کار پیامبر ، معجزه است یا سحر باید به چه نکاتی دقت کند؟

اگر بپذیریم که تفاوت معجزه و سحر را همه می فهمند، این بحث از ریشه کنار زده می شود زیرا همه با انجام معجزه می فهمند که اعجاز چیست و فرقش با سحر چیست؟
اما اگر فرض کنیم که در مواردی شخصی نتواند تمییز دهد و سحر را از معجزات تشخیص دهد، چه باید کرد؟

این جاست که شخص می تواند از مدّعی رسالت درخواست معجزه کند.
مثلا پیامبری روی آب راه می رود و او تشخیص نمی دهد که سحر نیست، در این صورت می تواند از خود آن شخص یک معجزه خاص با تعیین نوع و فرد اعجاز درخواست کند.

پس نتیجه این شد که اولاً و بالذات درخواست معجزه از پیامبران درست نیست، و بیان شد که خود انبیاء الاهی بدون درخواست ، معجزه می آورند اما اگر در مواردی کار خارق العاده پیامبر ، تشخیص داده نشد که معجزه است یا سحر ، آن جا شخص می تواند، نوع و فرد اعجاز را به خصوص درخواست کند.

حضرت آیت الله شیخ جعفر فاضل دامت برکاته

سحر صوفیه

مثلا این فرقه صوفی قادری که چاقو در بدن خود فرو می کنند حال اگر یکی از این ها ادعای رسالت و نبوت کند و برای مردم مشخص نشد، می توانند از آن ها درخواست یک کار دیگری بکنند. در اینجا اگر شخص ساحر باشد، رسوا می شود. چون که ساحر کارهای محدود و چند کار خاص انجام می دهد و بیشتر از آن بلد نیست.

مشرکین عرب عده ای از سحره را جمع کردند و به پیامبر گفتند: ما از سَحَره هستیم و می دانیم سحر به آسمان اثر نمی گذارد اگر شما پیامبر هستید، ماه را دو نیم کنید و حضرت انجام دادند.

ویژگی و تفاوت های معجزه و سحر

  1. معجزه هیچ گاه به دست افراد بد عقیده و بد سابقه قرار نمی گیرد و کسی که چاقو کش و بد دهن و مشهور به فسق باشد اگر کار شگفتی انجام دهد، می توان فهمید که این اعجاز نیست و از این رو رسول خدا صلی الله علیه وآله همیشه بیان می داشتند که آیا شما مرا امین نمی دانید و آیا شما از من کار بدی دیدید؟
  2. سحر آموختنی است؛ کسانی که درس خوانده اند و کارهای عجیب را از اساتید خود یاد گرفتند، معجزه به دست آن ها واقع نمی شود زیرا آموختنی نیست و یکی از فرمایش های پیامبر خدا همیشه این بود که من استادی نداشتم و چیزی از کسی یاد نگرفتم.
  3. معجزات چون از جانب رب العالمین است، همیشه غالب و سحر همواره مغلوب است؛ مثل پیروزی حضرت موسی در مقابل سحره فرعون
  4. سحر معمولا تاثیر در تخیل است و اما معجزه کار واقعی است. مثل این که درختی را می کاشتند که به سرعت رشد می کرد و میوه هم می داد و اگر کسی اعتراض می کرد و می گفت که این سحر بزرگ است، حضرت می فرمودند: این درخت به دعای افراد خالص و مورد توجه خدا است و برو از آن میوه بخور تا متوجه شوی که این سحر نیست.

اگر کسی این را هم نپذیرد، دیگر هیچ حقیقتی برای او ثابت شدنی نیست. پس اگر در مواردی شک شود (که البته ما این را قبول نداریم بلکه هیچ کسی در مصادیق آن شک نمی کرد زیرا معجزه بینه است و بینه آشکار است و شک کردن معنا ندارد) از این موارد جانبی مثل استفاده از میوه درخت می تواند برای تشخیص معجزه و سحر استفاده کرد.

خاتمیت خاتم الانبیاء ، خود خط بطلانی است بر مدعیان

اما کسانی که ادعای پیامبری دارند درحالی که پیامبر نیستند، درمرحله اول ما نیازی به رد کردن او نداریم چرا که می دانیم او پیامبر نیست و در ادله ما ثابت شده است که رسول خدا صلی الله علیه وآله خاتم الانبیاء هستند. ولی برای رسوا کردن آن ها( علاوه بر اینکه خود حس میکنیم که این کار سحر است ) از‌ آن جهتی که در مقابل مردم مشتشان باز شود، باید از او درخواست خاصی کنیم و از او کار شگفتی بخواهیم و به کارهای پیشین او اکتفا نکنیم.

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بله
تقریبا
خیر

نظرات

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست های محبوب